«ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԱՎԱՆՏՅՈՒՐԱ»

ՀՀ արդարադատության նախարարության իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի գործակալությունում մարտի 16-ին գրանցվել է «Հնչակյան» կուսակցությունը:

Այս կուսակցության հիմնադիրները երկու տարի առաջ Հայաստանի սոցիալ-դեմոկրատ հնչակյան կուսակցությունից սկանդալային պատմություններով հեռացած-հեռացվածներն են՝ Վահան Շիրխանյան, Վարդան Խաչատրյան, Գեւորգ Պերկուպերկյան (ատենապետ), Նարեկ Գալստյան, Արսեն Կուպելյան եւ այլք: Հիշեցնենք, որ ՍԴՀԿ ատենապետ Լյուդմիլա Սարգսյանն իր թիմակիցների հետ վերջիններիս մեղադրեց համահնչակյան կառույցի ատենապետ Սեդրակ Աճեմյանի հետ միասին իշխանություններին ծախվելու մեջ: Իսկ հեռացած-հեռացվածներն իրենց հերթին Սարգսյանին ու իր թիմակիցներին մեղադրում էին Հայ ազգային կոնգրեսի կամակատարն ու կցորդը դառնալու մեջ: Դեռ անցած տարեվերջին պետք է հեռացած-հեռացվածները նոր կուսակցություն գրանցեին, համագումար հրավիրեին եւ ամեն ինչ իր տեղը դնելով՝ փակեին հնչակյանների պառակտման արդեն երկու տարի շարունակվող թեման: Երեկ «Առավոտը» Նարեկ Գալստյանից փորձեց պարզաբանումներ եւ մեկնաբանություններ ստանալ: Վերջինս ասաց, որ առաջիկա մեկ շաբաթվա ընթացքում «Հնչակյան» կուսակցության ղեկավարությունը մամուլի ասուլիս կհրավիրի, եւ բոլոր շահագրգիռ կողմերը կստանան իրենց հետաքրքրող հարցերի պատասխանները: «Այս պահին, ձեր թույլտվությամբ, ձեռնպահ մնամ բոլոր հնարավոր մեկնաբանություններից»,- ասաց Նարեկ Գալստյանը: HayNews.am կայքը փոխանցում է, որ «Հնչակյան» կուսակցությունն ունի Սփյուռքի կառույցների եւ Կենտրոնական վարչության անվերապահ աջակցությունը եւ շատ շուտով վերսկսելու է ակտիվ քաղաքական գործունեությունը:

Երեկ այս առիթով ՍԴՀԿ ատենապետ Լյուդմիլա Սարգսյանի հետ զրույցում էլ տեղեկացանք, որ Գեւորգ Պերկուպերկյանն էլ դիմել է դատախազություն՝ ընդդեմ տիկին Սարգսյանի: Պերկուպերկյանը պնդում է, որ Լյուդմիլա Սարգսյանն անօրինական զավթել է կուսակցության ատենապետի աթոռը, որ օրինական ատենապետն ինքն է եւ խնդրում է իրավապահների միջնորդությունը՝ Սարգսյանից կուսակցության կնիքը բռնագրավելու ու իրեն վերադարձնելու համար: Այս առիթով Լյուդմիլա Սարգսյանը զայրացած-զարմացած էր. «Այդ տղան կամ հիմար է, կամ էլ շատ փուչ գործիք է»: Հիշեցնենք, որ կուսակցության «կնիքի գործով» ՀՀ երկու դատական ատյաններում անցած տարի հօգուտ լյուդմիլասարգսյանականների վճիռներ ընդունվեցին: Այնուհանդերձ, դատախազությունը բողոքն ուղարկել է ոստիկանություն, վերջիններս էլ տիկին Սարգսյանին են անհանգստացրել հեռախոսազանգով, ապա այցելել են կուսակցության գրասենյակ ու հենց այնտեղ էլ իրենց համար պարզել ու ծանոթացել են «կնիքի գործով» օրինական ուժի մեջ մտած վճիռներին: Տիկին Սարգսյանը խիստ կասկածում է, որ հայրենի դատախազությունն ու ոստիկանությունն անտեղյակ էին արդեն երկու տարի ընթացող կուսակցական այս վեճից ու դատարաններում կայացած վճիռներից: Պերկուպերկյանի բողոքն ու դրան այդպիսի օպերատիվ արձագանքը նրան զարմացնում է, ու դա որակում է ընդամենն իր քաղաքական ակտիվությունը սանձելու փորձ: Իսկ Պերկուպերկյանին անվանում է «ոստիկանության գործակալ»: Անկախ ամեն ինչից՝ ասում է, որ ինքը եւ իր կուսակիցները շարունակելու են իրենց խիստ ընդդիմադիր կեցվածքը՝ չվախենալով ոչ դատախազության, ոչ ոստիկանության, ոչ էլ առավել եւս՝ Պերկուպերկյանի ոտնձգություններից: Լյուդմիլա Սարգսյանը տեղեկացրեց նաեւ, որ իրենք մտավոր սեփականության գրասենյակում գրանցել են ՍԴՀԿ դրոշն ու զինանշանը՝ զրկելով «Հնչակյաններին» կուսակցության ատրիբուտներն օգտագործելու հնարավորությունից: Այս ամենի առիթով Լյուդմիլա Սարգսյանի դիտարկումները հետեւյալն են. «Իրենք միջանցիկ լուծում են փորձում գտնել, որպեսզի Սեդրակը դեռեւս կարողանա գոյատեւել Կենտրոնական վարչությունում: Ես տեղյակ եմ, որ նրա հետագա պաշտոնավարման հարցը բավականին սուր է դրված»: Ինչ մնում է նոր կուսակցության գրանցմանը, մեր զրուցակիցը վստահ է, որ անկախ հակառակ թեւի հավաստիացումներից՝ համահնչակյան Կենտրոնի հետ հակասություններ են լինելու, քանի որ՝ «Նույն անվան տակ չեն հանդես գալիս: Ինչ էլ ուզում է անեն՝ ավանդական հնչակյան կուսակցությունը Հայաստանում շարունակում է ներկայացնել ՍԴՀԿ-ն՝ իր պատմությամբ եւ կուսակցական ատրիբուտներով: Սա Սեդրակ Աճեմյանի եւ իշխանությունների կողմից իրականացվող քաղաքական ավանտյուրա է: Իրենք, միեւնույն է, չեն կայանալու, ի վիճակի չեն որեւէ քաղաքական գործունեությամբ զբաղվելու, եւ այդ կուսակցությունը երբեւէ դեմքերի կուսակցություն չի կարող դառնալ, քանի որ դրա հիմնադրումը քաղաքական հիմքեր չի պարունակում»:

Հ. Գ. «Հնչակյանները» երեկ ձեռնպահ էին մնում մեկնաբանություններից, սակայն հուսով ենք, որ առաջիկայում կարձագանքեն տիկին Սարգսյանի հնչեցրած մեղադրանքներին:
 
ՆԵԼԼԻ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

http://www.aravot.am/am/articles/politics/90796/view

Social-Democrat Hunchakian Party

The Social Democrat Hunchakian Party (SDHP) (Armenian: Սոցիալ Դեմոկրատ Հնչակյան Կուսակցություն also known by the initials ՍԴՀԿ), is the oldest of the Armenian political parties and was the first Socialist party in the Ottoman Empire and in Persia. It was founded in 1887 by Avetis Nazarbekian, Mariam Vardanian, Gevorg Gharadjian, Ruben Khan-Azat, Christopher Ohanian, Gabriel Kafian and Manuel Manuelian, a group of college students in Geneva, Switzerland, with the goal to gain Armenia's independence from the Ottoman Empire, which is part of Armenian national liberation movement .

Also known as Hentchak, Henchak, Social-Democratic Hentchakists, Huntchakians, Hnchakian, Henchags, its name is taken from its newspaper Hunchak, meaning "Clarion" or "Bell" in English, and is taken by party members to represent "a call or awakening, for enlightenment and freedom."

History

All seven founders of the party were Russian Armenian Marxist students who had left Russian Armenia to further their education in various universities of Western Europe. They were young, in their twenties, and supported by their affluent bourgeois families. They were influenced by Russian revolutionary ideology. Mariam Vardanian had worked with Russian revolutionaries in Saint Petersburg. For the purpose of furthering revolutionary activity in Turkish Armenia, they formed the Hunchakian Revolutionary Party in August, 1887.

Hunchakian leaders hanged during the Armenian Genocide

Hunchak party fought many battles against the Ottoman Empire, to free the Armenian people from Turkish rule. One of Armenia's famous national heroesAndranik Ozanian, at first, joined the Hunchak party, but disagreement with party policies led Andranik to leave the Hunchak ranks and join the Dashnakparty and on to the Armenian Democratic Liberal Ramgavar Party.

Hunchak newsletter.

Activities in the Ottoman Empire

See also: Armenian rebellions in the Ottoman Empire

• Kum Kapu Affray: (July 27, 1890)
• Sasun Resistance: (1894)
• Defense of Van: (June, 1896)
• Khanasor Expedition: (July 25, 1897)
• Zeitun Resistance: (August 30, 1914 - December 1, 1914 and March 25, 1915)
• Van Resistance: (April 19, 1915 - May 6, 1915)
• Shabin-Karahisar Resistance: (June 2, 1915 - June 30, 1915)
• The Twenty Martyrs (June 15, 1915)

Democratic Republic of Armenia

The party also played role in establishment of Democratic Republic of Armenia, as party members took part in the Battle of Sardarapat, during the World War Iat Caucasus Campaign, which defended the Armenian capital Yerevan from the Army of Islam of the Ottoman Empire.

Armenian Soviet Socialist Republic

After the takeover of the Armenian communists of power in Armenia in 1921 and dissolving of the Democratic Republic of Armenia, and the declaration of theArmenian Soviet Socialist Republic, all political parties apart from the Armenian Communist Party were forbidden. Thus the Social Democrat Hunchakian Party, alongside all the other Armenian traditional political parties effectively became a party solely in the Armenian diaspora.

But the party remained in general a supporter of the development of the Armenian SSR for many decades, in sharp contrast to the Armenian Revolutionary Federation (ARF) that remained opposed to the Communist regime in Armenia. This resulted at many times in feuds and rift between the Hunchaks and the Dashnaks in many centers of the Armenian diaspora, a situation becoming worse with religious differences, with the Social Democrat Hunchakian Party supporting Mother See of Holy Etchmiadzin of the Armenian Apostolic Church and the ARF supporting the Holy See of Cilicia. In these conflicts , the Armenian Democratic Liberal Party was seen as a political ally on the side of the SDHP and in opposition to the ARF.

Activities in Lebanon

In the 1950s, it clashed, sometimes violently, with the Dashnak Party, due to tensions that escalated when the ARF elected Bishop Zareh as Zareh I, Catholicos of Cilicia, a move that was rejected by the Hunchaks. This period was characterized by an escalation of conflict between the ARF on one side, and the SDHP and the ally ADL (Ramgavars) on the other side.

In the midst of increasing sectarian strife in the late 1960s and early 1970s, however, Lebanon's Armenian community began to close ranks, and in 1972, the Hunchakian Party ran a joint ticket with the Dashnaks. In 2000, the Hunchakian Party joined forces with Rafik Hariri's Future Movement, which swept the city of Beirut. SDHP Central Committee Member Dr Yeghia Jerejian was a member ofLebanese Parliament for many years. Currently the party is represented in the parliament by Sebouh Kalpakian.

Modern

In the early 1990s, the party took part in the Nagorno Karabakh conflict. The party today forms part of the Armenian opposition and has a representative at the National Assembly of Armenia.

The party is also active in the Armenian diaspora and in Lebanon as well, where it competes for the six National Assembly seats reserved for ethnic Armenians. The party subscribes to a socialist ideology and advocates a planned economy for Lebanon. Social Democrat Hunchakian Party has an official newspaper in Lebanon which is the Ararad daily newspaper.
[edit]
Affiliate organizations

The Hunchakian party has established affiliate organizations such as the AEBU which is an organization that helps with educational, health and social care, the Armenian Dkhrouhi Youth Association and HMM (Homenmen) which is an independent sporting organization but strongly affiliated with the SDHP (not to be confused with Homenetmen considered largely affiliated with the ARF).
[edit]
Party Publications / Organs

Hunchak (also - Hnchak, Hentchak, Bell in Armenian) was the official organ of the Social Democrat Hunchakian Party. It was founded by Avetis Nazarbekian and published in 1887-1915, 1935-1940, in France, Greece, Britain and USA. The main purpose of the paper was the propagand of the Armenian national movement for the liberation, the resistance in Western Armenian regions. Hunchak also supported the ideology of social-democracy and worker's consolidation.

Present-day party publications include:
Ararad daily newspaper published in Beirut, Lebanon
Tchahagir Weekly published in Cairo, Egypt
Massis Weekly published in Los Angeles
Nor Serounti Tsayn (Voice of Nor Serount) published in London, UK
Zank Armenian Journal, Australia

http://en.wikipedia.org/wiki/Hnchakian

ՍՈՑԻԱԼ-ԴԵՄՈԿՐԱՏՆԵՐԻ ԵՎ ԱԶԱՏԱԿԱՆՆԵՐԻ ՄԻՋԵՎ ԳԱՂԱՓԱՐԱԽՈՍԱԿԱՆ ՏԱՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆԸ ՓՈՔՐԱՑԵԼ Է

Պնդում է ՀԱԿ կենտրոնական գրասենյակի անդամ, քաղաքագիտության դոկտոր, Լիհայ համալսարանի պրոֆեսոր Արման Գրիգորյանը:
- Շուրջ երկու ամիս առաջ Դուք հայտարարել էիք, թե ՀԱԿ-ն ի վերջո ձախակենտրոն ուժ է դառնալու, որտեղ գերիշխող է լինելու սոցիալ-դեմոկրատական գաղափարախոսությունը: Ինչպես եւ կարելի էր սպասել՝ հայտարարությունը ոչ միանշանակ գնահատականների արժանացավ: Մասնավորապես, որոշ մարդիկ դա մեկնաբանեցին որպես ՀԱԿ-ի պառակտման նշան:
- Դե, հիմա Հայաստանում քաղաքականության մասին շատ ու դատարկ խոսելը փեշակ սարքած մարդկանց մի խումբ կա, որի բան ու գործը ՀԱԿ-ի պառակտման ու կործանման նշաններ տեսնելն է: Այդ մարդիկ անձրեւոտ եղանակն էլ են ՀԱԿ-ի պառակտման ու կործանման նշան համարում:

Սոցիալիզմ և սոցիալ-դեմոկրատիա

Սոցիալիզմը սոցիալական կազմակերպման ձև է` հիմնված արտադրության միջոցների կոլեկտիվ սեփականության վրա` ի հակադրություն կապիտալիզմի:
Սոցիալիստական շարժումը փնտրում է սոցիալական արդարություն և քննադատում է մարդու շահագործումը և սոցիալական անհավասարությունները, պաշտպանում է սոցիալական առաջադիմությունը, քարոզում է հավասար հասարակություն` առանց սոցիալական դասակարգերի:

Սոցիալիզմի տարբեր իմաստները

Համաձայն աշխարհագրական մոտեցման
Սոցիալիզմ բառը տարբեր իմաստներ է ձեռք բերել` համաձայն երկրի: Այսպես`այժմ միջերկրածովյան և կենտրոնական Եվրոպայում ''սոցիալիզմը'' այն է, ինչ համապատասխանում է գերմանական կամ սկանդինավյան մշակույթ ունեցող երկրների սոցիալ-դեմոկրատիային: Ֆրանսիական, իտալական, իսպանական և այլ սոցիալիստական կուսակցությունները մեծամասամբ նույնպես պաշտպանում են սոցիալ-դեմոկրատիան:
Անգլո-սաքսոնական երկրներում ''սոցիալիզմ'' ասելով ավելի շատ հասկանում են շարժման հեղափոխական հոսանքը: Անգլերենում, սոցիալիստ տերմինը պահպանել է իր արմատական իմաստը: Այն օգտագործվել է ծայրահեղ ձախականություն ցույց տալու և ասոցացվել է կոմունիստ տերմինի հետ: Նաև, օր. Շոտլանդիայում Solidarity (Scotland's Socialist Movement) Համերաշխություն /Շոտլանդիայի սոցիալիստական շարժում/ ծայրահեղ ձախ կուսակցություն է, ինչպես նաև Մեծ Բրիտանիայի սոցիալիստական կուսակցությունը:

Համաձայն քաղաքական տեսանկյունների
հեղափոխական կամ բարեփոխական սոցիալիզմ. սոցիալիզմը կարող է լինել միայն կապիտալիզմի համընդհանուր ոչնչացմամբ և նրա փոխարինմամբ սոցիալիստական հասարակությամբ և սրան հասնելու համար հարկավոր է անել մի շարք հեղափոխություններ կամ բարեփոխումներ:

Սոցիալ-դեմոկրատիա. Սոցիալիզմը կարելի է իրականացնել ռեֆորմների միջոցով` մնալով կապիտալիզմի շրջանակներում և ''լբերալ'' տնտեսության հետ փոխզիջումների շնորհիվ: Սոցիալիզմի մասին այս տեսակետները, որ արդի քաղաքական լեքսիկոնով կոչվում է սոցիալ-դեմոկրատիա կամ ''չափավոր'', չի ընդունվում որպես իրական ''սոցիալիստական'' սոցիալիզմի այլ ճյուղերի կողմից:

Խորհրդային վարչակազմի հարցը: Սոցիալիզմ տերմինն օգտագործվել է սովետական առաջնորդների կողմից սեփական վարչակարգը բնութագրելու համար /ԽՍՀՄ/: Լենինյան տեսաբանների կողմից սոցիալիզմը համարվում էր դեպի կոմունիզմ` իդեալական և առանց դասակարգերի հասարակություն, տանող միջանկյալ փուլ: Պատմական տեսանկյունից սառը պատերազմի ընթացքում համընդհանուր օգտագործում էր գտել ''սոցիալիստական ճամբար'' հասկացությունը` /ի դեմս ԽՍՀՄ-ի և Վարշավայի պակտի երկրների/ ի հակադրություն ''կապիտալիստական ճամբարի'' կամ ''Արևմուտքի'' /ի դեմս ԱՄՆ-ի և ՆԱՏՕ-ի անդամ պետությունների/:

Սոցիալ-դեմոկրատիա
1-ին աշխարհամարտի նախօրեին սոցիալ-դեմոկրատիան և սոցիալիզմն առանձնապես իրարից չէին տարբերվում: Տարբերությունները միայն վերաբերվում էին 2-րդ Ինտերնացիոնալի մեջ մտած կուսակցությունների /ավստրոմարքսիզմ, բրիտանական լեյբորիզմ, բելգիական սոցիալիզմ/ ծրագրային նրբերանգների: Կապիտալիզմը մնում էր սոցիալիզմի գլխավոր հակառակորդը` անկախ նրանց բարեփոխական, կենտրոնամետ թե հեղափոխական ճյուղերի: Նրանց բոլորի համար էլ արտադրամիջոցների հանրայնացումը անքննարկելի էին: Տարբերությունները բարեփոխիչների և հեղափոխականների միջև միայն ծագում էին պառլամենտի տեղի և դերի և նոր քաղաքական ռեժիմի մասին հարցերում:
Ռուսաստանում բոլշևիկյան դիկտատուրայի հաստատումից հետո, միջազգային սոցիալ դեմոկրատիայի համար նոր փուլ սկսվեց: Բոլշևիկները միջազգային արենայում հանդես էին գալիս որպես Մարքսի միակ օրինական հաջորդներ և ներկայացուցիչներ, ինչն էլ ստիպեց սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունների ղեկավարներին ավելի հստակեցնել իրենց դիրքորոշումը մի կողմից կապիտալիզմի, մյուս կողմից կոմունիզմի նկատմամբ: Սոցիալիստ-դեմոկրատների առջև հարց առաջացավ. Արդյո՞ք կարող է լինել սոցիալիզմ առանց ժողովրդավարության: 1918թ. Բեռնի միջազգային համաժողովի ժամանակ սոցիալ-դեմոկրատների մեծամասնությունը կողմը կքվեարկեց մի բանաձևի, որի մեջ նշվում էր, որ սոցիալիստական վերափոխումը չի կարող իրականացվի, եթե այն չի հենվում ժողովրդավարական ձեռքբերումների վրա և եթե այն արմատներով չի գնում ազատության սկզբունքը:
20-ական թվականներին, բազմաթիվ սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություններ մշակեցին արտադրության ազգայնացման և սոցիալիզացման բազմաթիվ ծրագրեր: 30-ական թվականներից տեղի ունեցավ սոցիալ-դեմոկրատիայի կողմնորոշումը դեպի «խառը տնտեսություն», որի հիմքում ընկած էր շվեդական սոցիալիստների փորձը: 1935թ. շվեդ սոցիալիստները սկսեցին իրականացնել «ժողովրդական տուն» ծրագիրը, որը սոցիալական բարեփոխումներ էին` ուղղված հարկերի վերաբաշխմանը հոգուտ չունևոր խավերի և շուկայի խրախուսմանը պետական պլանավորման միջոցով:
Սոցիալ-դեմոկրատական այս բոլոր տարրերը սկսեցին ավելի լայնորեն իրականացվել 2-րդ աշխարհամարտից հետո լեյբորիստների կողմից Մեծ Բրիտանիայում, սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության կողմից Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետությունում, սոցիալիստների կողմից Ֆրանսիայում և եվրոպական այլ երկրներում համապատասխան կուսակցությունների կողմից: Սոցիալ-դեմոկրատիան ընդունում է սոցիալիզմի ոչ դոգմատիկ լինելը և գտնում է, որ հասարակությունը պետք է անընդհատ ենթարկվի բարեփոխումների և զարգացման, խրախուսում է ստեղծագործական վճիռները, քանզի յուրաքանչյուր ազգ և յուրաքանչյուր սերունդ պետք է ինքը որոշի սեփական նպատակները:
Այսօր սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունները հանդես են գալիս հետևյալ հիմնական կետերով`
• Սոցիալական արդարություն, ազատություն, հավասարություն և եղբայրություն
• Մարդու իրավունքներ
• Հավասար իրավունքների և հնարավորությունների սկզբունքների պաշտպանություն
• Քաղաքական և գաղափարական բազմազանություն
• Սոցիալական կողմնորոշում ունեցող շուկայական տնտեսություն` ի հակակշիռ բացարձակ ազատ շուկայի
• Շուկայի սահմանափակ պետական կարգավորում
• Ձեռնարկատիրության մեջ արդյունավետ կարգավորիչ մեխանիզմների ստեղծում` ի շահ աշխատավորության և փոքր ու միջին ձեռնարկատիրության
• Արդար առևտրի սկզբունքը
• Բոլոր տեսակի ունեցվածքի իրավահավասարություն և պաշտպանություն
• Մասնավորի հետ հավասարապես մրցակցող հզոր պետական սեկտորի ստեղծում
• Ռազմավարական նշանակություն ունեցող ձեռնարկությունների ազգայնացում /ռազմական, աերոկոսմիկական, մետալուրգիական, նավթարդյունաբերության, էներգետիկայի սեկտորներ/
• Սոցիալական գործընկերություն աշխատավորների և գործատուների միջև
• Արհմիությունների հետ համագործակցություն
• Աղքատների և հարուստների միջև տարբերության կրճատում
• Բնակչության չքավոր խավերի օժանդակություն
• «Ընդհանուր բարեկեցության պետության» ստեղծում
• Աշխատավորների տնտեսկան իրավունքների պաշտպանության համակարգ
• Սոցիալական ապահովության արդյունավետ համակարգ:
• Բնության և շրջակա միջավայրի պահպանության վերաբերյալ նոր օրենքների ընդունում
• Ներգաղթի սահմանափակումների կրճատում և մշակույթների ու քաղաքակրթությունների խաղաղ գոյատևում
• Բազմակողմ հարաբերությունների սկզբունքների համապատասխանող արտաքին քաղաքականություն, ՄԱԿ-ի և այլ միջազգային կազմակերպությունների աշխատանքներին մասնակցություն
• Ժողովրդավարացում, ապառազմականացում և ագրեսիվ ռազմական դաշինքների չմասնակցություն