Հերյուրանքների շարան

Հ1-ը մի ամբողջ հաղորդում նվիրեց հայտնի հետախույզ Վարդանյանի մահվան առիթով, մասնավորապես աղաղակելով, որ վերջինս 90-ականներին եղել է հիմնադիր նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի մոտ, խոսել երկրի հետախուզության զարգացման եւ առհասարակ հետախուզական աշխատանքների մասին, եւ իբր Լեւոն Տեր-Պետրոսյանն ասել է՝ ոչ (բայց չեք նշել, թե ինչի համար է «ոչ» ասել): Ու ըստ Հ1-ի՝ միայն Սերժ Սարգսյանի օրոք է հարցը կրկին բարձրացվել, եւ, փաստորեն, այդժամ է մեր հետախուզությունը կանգնել բոլորովին նոր ուղու վրա: Եվ այս ամենի վառ ապացույց-փաստարկ էր ներկայացվում Վարդանյանին Սարգսյանի կողմից շքանշանով պարգեւատրումը:

Մինչդեռ սա հերյուրանքների մի ամբողջ շարան է, որովհետեւ՝ առաջին. եթե 90-ականներին հանդիպել են վերոնշյալ անձինք, ապա այդ ժամանակ քչերին էր հայտնի Վարդանյանը եւ հետեւաբար՝ իր սխրանքները, ուրեմն, Տեր-Պետրոսյանը չէր կարող ցանկացած մարդու հետ, որին չէր ճանաչում, խոսել հետախուզական հարցերից:

Տեր-Պետրոսյանը կգլխավորի՞ ցուցակը

Հարցազրույց ՍԴՀԿ ատենապետ Լյուդմիլա Սարգսյանի հետ

- Տիկին Սարգսյան, արդեն գրեթե 4 ամիս է մնացել ԱԺ ընտրություններին: Հայ ազգային կոնգրեսը որոշե՞լ է` ինչպես է մասնակցելու դրանց:
- Նախ պիտի ասեմ, որ Հայ ազգային կոնգրեսն ակնկալում է, որ մինչեւ հերթական խորհրդարանական ընտրությունները` փետրվարին մեծ հանրահավաքային գործընթաց է սկսվելու, որին ժողովրդի ակտիվ մասնակցությունը երկրում ինչ-որ բան փոխելու է: Կարծում եմ, այդ ակտիվության արդյունքում մենք կարողանալու ենք հասնել Սերժ Սարգսյանի հրաժարականին:

Տեր-Պետրոսյանի ելույթը մարտավարակա՞ն էր

Քաղաքական շրջանակների քննարկման առարկան շարունակում է մնալ Հայ ազգային կոնգրեսի վերջին հանրահավաքում Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի հնչեցրած միտքը ՀԱԿ-ԲՀԿ հնարավոր համագործակցության մասին, որը կարծես վերջին ակորդն էր  ՀՀԿ-ԲՀԿ լարվածության: Եվ մինչ Կոնգրեսում քննարկում են՝ հնարավո՞ր է արդյոք համագործակցել ԲՀԿ-ի պես ուժի հետ, ոստիկանությունը սկսեց ավելի ինտենսիվ կերպով թմրամոլներ հայտնաբերել ԲՀԿ-ականների շարքերում ու ձերբակալել:

Նախօրեին տեղի է ունեցել ՀԱԿ քաղխորհրդի նիստը, որի ընթացքում քննարկվել է ԲՀԿ-ի հետ համագործակցության Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի առաջ քաշած թեզը վերջին հանրահավաքում: Քննարկվել է նաեւ, թե արդյոք հնարավո՞ր է քաղաքական ուժերի կոնսոլիդացիա՝ թեկուզ ընտրական պրոցեսը վերահսկելու համար: Քաղխորհրդի նիստին ինքը` ՀԱԿ առաջնորդը, չի մասնակցել:

Պարտադիր չէ, որ ՀԱԿ-ում բոլորը և միշտ համաձայն լինեն Տեր-Պետրոսյանի հետ

Zham.am-ի հարցերին պատասխանում է Հայաստանի Ազգային անվտանգության ծառայության ղեկավարի նախկին տեղակալ, Սոցիալ-դեմոկրատական հնչակյան կուսակցության ղեկավար Գուրգեն Եղիազարյանը:

-Ինչպե՞ս կմեկնաբանեք Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ելույթը ՀԱԿ-ի` նոյեմբերի 25-ին կայացած հանրահավաքի ժամանակ:

-Դրական: Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հերթական անգամ իրավիճակը գնահատելու և ներքաղաքական ու արտաքին քաղաքական գործընթացները վերլուծելու իր կարողությունը ցուցաբերեց`հանդես գալով որպես խելացի ու ճկուն քաղաքական գործիչ:

-Իր ելույթում Տեր-Պետրոսյանը հայտարարեց, որ իր սեփական կարծիքն է հայտնում «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության հետ հնարավոր համագործակցության մասին, քանի որ ՀԱԿ-ում այդ հարցի շուրջ կոնսենսուս չկա: Դուք աջակցո՞ւմ եք ՀԱԿ առաջնորդի նախաձեռնությանը, թե՞ դեմ եք դրան:

Կարախանյանը չէր կարող անպատասխանատու հայտարարություններ անել

Իսկ ո՞վ է Սմբատ Կարախանյանը

Նոյեմբերի 15-ին Մոսկվայի «Միաբանություն» ակումբի նախագահ Սմբատ Կարախանյանը ռուսական «Ռեգնում» գործակալությանը տված հարցազրույցում մի քանի կարեւոր «բացահայտումներ» էր ներկայացրել, որոնք, սակայն, որքան էլ զարմանալի է` գրեթե արձագանք չունեցան Հայաստանի քաղաքական դաշտում: Իսկ Ս. Կարախանյանի տեսակետները կարեւոր են այնքանով, որքանով նրա անձը հատկապես վերջին շրջանում կարեւորում է Հայ Ազգային կոնգրեսը: ՀԱԿ գրեթե բոլոր հանրահավաքներում հղումներ են արվում Ս. Կարախանյանի գործունեությանը, հայտարարություններին, նրա հայտնած տեղեկություններին` տպավորություն ստեղծելով, թե նա ռուսական «էստեբլիշմենթում» այնպիսի դերակատարություն ունի, որ ուղղորդում է ՌԴ իշխանություններին` Հայաստանի հետ կապված հարցերում: Այս հանգամանքը հաշվի առնելով` Ս. Կարախանյանի վերջին հարցազրույցի վերաբերյալ Հայաստանի հատկապես ընդդիմադիր շրջանակների լռությունը, մեղմ ասած` տարակուսելի է: Այն դեպքում, երբ ՀԱԿ-ի` «մոսկովյան համակարգողը» անդրադարձել էր թե՛ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի հնարավոր իրավահաջորդի վերաբերյալ հարցին, թե՛ Կոնգրեսի քաղաքական ուղղվածությանը` նշելով, որ ՀԱԿ-ն ամբողջությամբ ռուսական կազմակերպություն է: Հիշեցնենք` խոսելով Հայաստանում արտահերթ ընտրությունների անցկացման հնարավորության եւ այն կարծիքների մասին, թե ՀԱԿ առաջնորդ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանն այլեւս կարող է չհավակնել ՀՀ նախագահի պաշտոնին, Ս. Կարախանյանն ասել էր. «Այո, այսօր խոսքը հերթական ընտրություններին չի վերաբերում: Տեսականորեն Տեր-Պետրոսյանի կողքին կանգնածները բոլորն էլ կարող են փոխարինել նրան ընտրություններում: Սակայն մենք` «Միաբանությունը», ելնում ենք տեսանկյունից, որ նա պետք է ձեւավորի երիտասարդական գիծ, ՀԱԿ-ի կազմում միավորի մարդկանց, ովքեր կապ չունեն գոյություն ունեցող համակարգի հետ: ՀԱԿ-ը իշխանության գալու մեծ հնարավորություններ ունի: Վերջերս առաջ է մղվել Լեւոն Զուրաբյանի թեկնածությունը: Նրան ընդունում են, նա հստակ պատկերացնում է ներկա եւ հեռանկարային իրավիճակը»: Նաեւ հավելել էր. «Դատելով Լ. Տեր-Պետրոսյանի ելույթներից, Լ.Զուրաբյանի մոսկովյան այցերից, ռուսական մամուլի հրապարակումներից, կարելի է պնդել, որ ՀԱԿ-ը միանգամայն պրոռուսական կազմակերպություն է»: Հաշվի առնելով ՀԱԿ-ում Սմբատ Կարախանյանին վերապահվող կարեւորությունը, անհասկանալի է, որ Կոնգրեսը չի արձագանքում նրա` ամենեւին ոչ անկարեւոր այս հայտարարություններին: Երեկ մեր զրուցակիցներից մեկն այս դիտարկմանն ի պատասխան՝ կեսկատակ ասաց, թե Ս. Կարախանյանին ՀԱԿ-ում «գուցե այնքան լուրջ են ընդունում, որ նրա ասածները քննարկման ենթակա չե՞ն»: Մյուս կողմից, սակայն, ՀԱԿ անդամ, «Հանրապետություն» կուսակցության նախագահ Արամ Սարգսյանի` երեկ մեզ հետ զրույցում արած դիտարկումները Ս. Կարախանյանի վերաբերյալ, հակառակն են ապացուցում: «Ես Ս. Կարախանյանի արտահայտությունները մեկնաբանելու ցանկություն չունեմ: Ամեն մարդ կարող է տեսակետ ասի, իսկ ես այդպիսի գործիչ` Սմբատ Կարախանյան անունով, չեմ ճանաչում, հետեւաբար նրա ասածներն էլ չեմ մեկնաբանում»,- ասաց Ա. Սարգսյանը: Իսկ այն դիտարկմանը, թե, այնուամենայնիվ, ՀԱԿ-ում Ս. Կարախանյանի անձը չափազանց կարեւորվում է, եւ նրա յուրաքանչյուր հայտարարություն ընդունվում է որպես «բացարձակ ճշմարտություն», Ա. Սարգսյանը պատասխանեց. «Սմբատ Կարախանյան, Պողոս Պողոսյան, Մաթեւոս Մաթեւոսյան` կարող են ՀԱԿ-ի մասին տարբեր տեսակետներ ունենալ, ես հո ամեն մարդու ասածը չե՞մ մեկնաբանելու: Ո՞վ է նա: Կուսակցությո՞ւն է Սմբատ Կարախանյանը, ՀԱԿ-ի անդա՞մ է, ի՞նչ է, որ ես իր ասածները մեկնաբանեմ: Մեկնաբանելու բան ես չունեմ»: ՀԱԿ-ի կազմում ընդգրկված ՀԺԿ նախագահ Ստեփան Դեմիրճյանի պատասխանը` Ս. Կարախանյանի վերոնշյալ հարցազրույցը մեկնաբանելու մեր խնդրանքին` բավական լակոնիկ էր. «Տեղյակ չեմ»:

ՀԱԿ-ին անդամակցող մեկ այլ կուսակցության` ՍԴՀԿ ատենապետ Լյուդմիլա Սարգսյանն, ի տարբերություն մեր մյուս զրուցակիցների, պարզվեց, ոչ միայն կարդացել է Ս. Կարախանյանի հարցազրույցը, այլեւ անձամբ է ճանաչում նրան: «Ս. Կարախանյանն աշխատում եւ գործում է Մոսկվայում եւ, բնականաբար, կարող է նաեւ այդպիսի տեսակետ արտահայտել, բայց դա չի նշանակում, որ ՀԱԿ-ը պրոռուսական է: ՀԱԿ-ը ոչ պրոռուսական է, ոչ էլ պրոամերիկյան: Ուղղակի մենք շատ պարզ տեսնում ենք, թե Ռուսաստանն ինչ դերակատարում ունի տարածաշրջանում, եւ ԼՂՀ հարցի մեջ ինչպիսի մեծ ազդեցություն ունի: Եվ բնական է, որ մենք Ռուսաստանի հետ փորձում ենք ճիշտ հարաբերություններ հաստատել: Այո, մեր կուսակցությունը ռուսամետ կուսակցություն է, բայց ռուսամետ լինելով հանդերձ՝ մենք նախ եւ առաջ առաջնորդվում ենք մեր երկրի շահերով: Եվ եթե ՌԴ-ն ոտնահարի ՀՀ-ի շահերը, բնականաբար, մենք կվերանայենք նաեւ մեր տեսակետը»: Ըստ Լ. Սարգսյանի, եթե Ս. Կարախանյանը հստակ տեղեկատվություն ու նաեւ ռուսական իշխանությունների հետ անմիջական կապ չունենար, չէր կարող նման «անպատասխանատու» հայտարարություններ անել: «Միանշանակ է, որ նա տեղյակ է ռուսական իշխանությունների տեսակետին, եւ ես չեմ բացառում, որ ՌԴ իշխանությունները շահագրգիռ են, որ այդ ինֆորմացիան դուրս գա կոնկրետ Ս. Կարախանյանի միջոցով»,- ասաց Լ. Սարգսյանը:

Հաշվի առնելով ՀԱԿ-ին անդամակցող նշված կուսակցությունների ղեկավարների իրարամերժ տեսակետները՝ Մոսկվայի «Միաբանություն» ակումբի նախագահի` ՌԴ իշխանությունների հետ ունեցած հնարավոր կապերի մասին տեղեկությունները խնդրեցինք մեկնաբանել «Նոր Ժամանակներ» կուսակցության նախագահ Արամ Կարապետյանից, ով չի թաքցնում իր սերտ հարաբերությունները ռուսական շրջանակների հետ: Մեր հարցին` ճանաչո՞ւմ եք Ս. Կարախանյանին, Ա. Կարապետյանը պատասխանեց. «Ես Ս. Կարախանյան անձին անձնապես չեմ ճանաչում, լսել եմ, կարդացել եմ եւ կարծում եմ` հանրօգուտ աշխատանքով է զբաղված, վատ բաներ չի անում: Եվ կարծում եմ՝ նրա ասածները ոչ ամբողջական, բայց ինչ-որ մասով համապատասխանում է իրականությանը այնպես, ինչպես յուրաքանչյուրինը` քաղաքական գործունեության մեջ: Կարծում եմ` Ս. Կարախանյանի հարցազրույցները, նյութերը ՀՀ ընդդիմության համար կարեւոր դերակատարություն են` ՌԴ-ում ներկայացնելու համար: Սակայն բարդ է ասել, որ ՀԱԿ-ը ռուսամետ կազմակերպություն է, որովհետեւ այնտեղ կուսակցությունների, մարդկանց բազմություն է, եւ ես նման գնահատական ՀԱԿ-ին չէի տա: Նաեւ դժվար է նման բան պատկերացնել Լ. Տեր-Պետրոսյանի պարագայում: Իմ տպավորությամբ` Լ. Տեր-Պետրոսյանը չի կարող ռուսամետ լինել: Ռուսամետ կարելի է ներկայանալ: Տակտիկական առումով, եթե պետք է հիմա ռուսամետ երեւալ` կերեւա, դա այլ բան է, դա քաղաքականություն է, բայց պատկերացումներով` դժվար է ասել: Տեր-Պետրոսյանի տարբեր ելույթներ եմ հիշում. նա եղել է թե՛ արեւմտյան կողմնորոշման ջատագով, թե՛ եվրոպական, թե՛ ռուսական: Հետաքրքիր է, օրինակ, ՀԱԿ-ը կամ Ս. Կարախանյանը կո՞ղմ են նոր միութենական պայմանագրին: Նման հարցեր կան, որի պարագայում է երեւում` դու այդ միջուկի մե՞ջ ես, թե՞ Եվրոպայի կամ ՆԱՏՕ-ի»: Իսկ հարցին, թե ինչո՞ւ են ռուսական շրջանակները Լ. Տեր-Պետրոսյանին իրավահաջորդ փնտրում, ինչպես, ըստ էության` ասել է Ս. Կարախանյանը, ՆԺԿ նախագահը պատասխանեց. «Ես չգիտեմ, բայց կարող եմ ասել, որ եթե ճիշտ է, ապա պատճառները տեսականորեն կարող են լինել Տեր-Պետրոսյանի տարիքը եւ աշխարհաքաղաքական կողմնորոշումը: Եթե ՌԴ-ում են փնտրում, ուրեմն` նշանակում է, որ Լ. Տեր-Պետրոսյանին այնքան էլ չեն համարում պրոռուսական, որքան էլ ինքն ասի: Այդպես է դուրս գալիս: Սակայն իմ կարծիքով` ոչ փնտրել են, ոչ էլ գտել են»:

Լիլիթ ՍԵՅՐԱՆՅԱՆ

http://www.168.am/am/articles/25270

ԼԵՎՈՆ ՏԵՐ-ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ ԵԼՈՒՅԹԸ

Ողջունում եմ ՍԴՀԿ 19-րդ համագումարը եւ հատկապես այն առիթով, որ այն տեղի է ունենում Հայաստանում, ինչի մասին 18 տարի առաջ ոչ ոք չէր կարող երազել։

Ասվեց, իհարկե, որ համագումարը տեղի է ունենում բախտորոշ, ճակատագրական ժամանակաշրջանում։ Սա ճշմարտություն է, բայց ցավալի ճշմարտություն։ Ցավալի է այն առումով, որ 18 տարվա անկախությունից հետո մենք բախտորոշ եւ ճակատագրական ժամանակաշրջանում ենք ապրում, երբ պիտի արդեն կայացած պետություն ունենայինք, ոչ մի պատահականություն չպիտի վտանգեր մեր գոյությունը, ոչ մի նյարդայնություն, լարվածություն չպետք է լիներ մեր հասարակությունում եւ արտաքին հարաբերություններում։ Ցավոք, մենք շատ ժամանակ ենք կորցրել, եւ այդ ժամանակը կորցրել ենք հատկապես վերջին 10 տարիների ընթացքում, երբ պետության քաղաքականությունը շեղվեց իր բնական հունից։ Այսինքն` նախկին պրագմատիկ, ռեալ քաղաքականությունը փոխարինվեց գաղափարախոսական քաղաքականությամբ, եւ դրա տակ իշխանությունները իրականացնում են իրենց մութ գործերը։ Գաղափարախոսությունը, իհարկե, հրաշալի բան է, բայց դա նաեւ ծառայում է բռնապետերին, ծառայում է հարստահարիչներին` իրենց բռնապետությունները եւ հարստահարությունները քողարկելու համար։ Եւ դուք չպետք է զարմանաք, որ որքան հակաժողովրդական, բռնատիրական է պետությունը, այնքան արտաքուստ նա ազգայնական է իր գաղափարախոսությամբ։ Սա կրկնակի սպեկուլյացիա է եւ վիրավորանք նաեւ ազգին, որովհետեւ խաղալով ժողովրդի ազգային զգացմունքների հետ` իշխանությունները, փաստորեն, փորձում են դրանով ծածկել իրենց հանցավոր գործունեությունը։ Սա` մեկ դիտողություն` այս բախտորոշի մասին։ Այս բախտորոշը եւ ճակատագրականը հենց այն երկու բնութագրականներն են, որոնք ինձ ամենաշատն են հուզում, որովհետեւ դրանք չպետք է լինեին։ Երկրորդը` խոսվեց ազգային հարցերի մասին։ Հասկանալի է, մանավանդ` Սփյուռքը ավելի շատ մտահոգված է հայ-թուրքական հարաբերություններով, Ցեղասպանության ճանաչման խնդրով, Արցախի հարցով։ Սրանք բնական մտահոգություններ են, որոնք կան նաեւ Հայաստանում։ Բայց պետք է նկատի ունենալ, որ սրանք ամբողջը չեն եւ հիմնականը չեն։ Չէր լինի այս վտանգավոր պահը, չէին լինի հայ-թուրքական հարաբերությունների եւ Արցախի հարցի կարգավորման այս շատ մտահոգիչ զարգացումները, եթե չլինեին ավելի հիմնավոր պատճառներ։ Իսկ ավելի հիմնավոր պատճառը` դրանցից մեկը նշեց «Ժառանգության» նախագահը, դա ժողովրդավարությունն է, օրինականությունը եւ հայերեն բառը չկա` կաշառակերությունը դա չի արտահայտում, կոռուպցիան։ Մեր պետությունը վերից վար փտած է։ Սա դասական բռնապետություն է` իր քրեական բոլոր հատկանիշներով։ Կոռուպցիան քայքայում է հայ ժողովրդի բոլոր կենսական հյութերը, թուլացնում մեր պետությունը, մեր պետությունը դարձնում արտաքին ուժերի գործիք։ Չկա Հայաստանում որեւէ բարձրագույն պետական պաշտոնյա, չկա բարձրաստիճան պետական պաշտոնյա, որը սեփական բիզնես չունենա կամ իր պաշտոնավարության ընթացքում հսկայական հարստությունների տիրացած չլինի։ Վերջին 10 տարիներին պարբերաբար, սիստեմատիկորեն թալանվում է Հայաստանի ազգային հարստության կեսից ավելին։ Եթե չթալանվեր, այսօր մեր պետական բյուջեն կլիներ դրա կրկնապատիկը։ Առնվազն։ Եթե այդ թալանը չլիներ, տնտեսական ճգնաժամը այսքան ծանր հետեւանքներ չէր ունենա Հայաստանում։ Եթե ուրիշ ոչ մի ապացույց չունենայինք, բավական կլիներ միայն այն փաստը, որ Հայաստանը նախկին խորհրդային երկրների եւ ընդհանրապես` սոցիալիստական ճամբարի ամենաբարձր տնտեսական անկում արձանագրած երկիրն է։ Նման անկում չկա ուրիշ ոչ մեկում։ 18.5 տոկոս այս տարվա տնտեսական անկումն է` վերջին 8 ամիսներին։ Այդպիսի ուրիշ ոչ մի երկիր չկա` ոչ նախկին խորհրդային հանրապետությունների շարքում, ոչ էլ սոցիալիստական ճամբարում։ Չկա։ Ի՞նչն է պատճառը։ Երբ Հայաստանը Խորհրդային Միության գոյության ժամանակ համարվում էր ամենազարգացած պետություններից մեկը` տնտեսական առումով, մասնավորապես` ժամանակակից տեխնոլոգիաների առումով, ի՞նչ պատահեց այս երկրին։ Հասկացանք` շրջափակումը լրջորեն ազդեց այդ պրոցեսի վրա, պատերազմը, փախստականները եւ այլն, եւ այլն։ Բայց 18 տարի հետո արդեն ամոթ է խոսել այս հարցերի մասին` դրանք պիտի լուծված լինեին։ Սրանք օբյեկտիվ պատճառներ չեն։ Թալանել ոչ մեկը չի ստիպում, դա ինքնակամ գործունեություն է։ Եւ ի՞նչ եք ուզում` երբ այսպիսի վիճակ է տիրում Հայաստանում` եւ ժողովրդավարության բնագավառում, եւ տնտեսական բնագավառում, եւ օրինականության բնագավառում։ Եւ ինչո՞ւ ենք զարմանում, որ Հայաստանը ենթարկվում է այսպիսի արտաքին վտանգների։ Բա ի՞նչ պիտի լիներ։ Ի՞նչ պիտի լինի մի երկրի հետ, որտեղ հարյուրավոր քաղբանտարկյալներ կան։ Ողջ Արեւմուտքում` Եվրոպայի տարածքում, Կենտրոնական Եվրոպայում, նախկին խորհրդային հանրապետություններում, բացի միջինասիական մի քանի հանրապետությունից եւ Ադրբեջանից, որեւէ երկրում քաղբանտարկյալ չկա։ Չեմ խոսում Աֆրիկայի մասին, ասիական որոշ երկրների մասին։ Եթե մենք դրանց դասին պետք է պատկանենք, դա մեզ պատի՞վ է բերելու։ Դա արդյո՞ք չի թուլացնում հենց Սփյուռքի դիրքերը, չի՞ ամաչեցնում Սփյուռքին` իրենց համերկրացիների առջեւ։ Ինչպե՞ս պետք է սփյուռքահայը արժանապատվորեն խոսի ամերիկացու կամ ֆրանսիացու հետ, երբ իր հայրենիքում քաղբանտարկյալներ կան, եւ արդյո՞ք սրա գինը չպետք է վճարի այս պետությունը։ Պետք է վճարի եւ վճարում է։ Վճարում է թուրքերին. ամեն մի քաղբանտարկյալի համար Սերժ Սարգսյանը վճարում է թուրքերին, ադրբեջանցիներին` իր զիջումներով, իր հակազգային քաղաքականությամբ։ Ոչ մի բան չի կորչում, ոչ մի հանցանք անհատույց չի մնում` իր գրպանից չի հատուցում, հատուցում է ազգի գրպանից։

Հայ-թուրքական հարաբերություններում եւ Ղարաբաղի հարցի զարգացումներում տիրող իրավիճակը ածանցյալ է ահա այս պատճառներին։ Չի կարելի, այսպես կոչված` ազգային խնդիրներն առանձնացնել պետության հիմքը կազմող, պետության գոյությունը պայմանավորող գլխավոր սկզբունքներից։ Չի կարելի։ Եթե այդպես վարվենք, միշտ կսխալվենք եւ միշտ ուշացած կարձագանքենք իրադարձություններին։ Ես գտնում եմ, թող ներող լինեն, եթե Սփյուռքը ճիշտ արձագանքեր 2008 թվականի նախագահական ընտրություններին, ճիշտ արձագանքեր մարտի 1-ի իրադարձություններին, ճիշտ արձագանքեր քաղբանտարկյալների առկայության փաստին, չհանդուրժեր դրանք... ընդհակառակը եղան բազմաթիվ սփյուռքահայ կազմակերպություններ, որոնք անգամ այդ պայմաններում ողջունեցին, պաշտպանեցին, աջակցեցին Հայաստանի այդ մարդասպան իշխանություններին... Ի՞նչ ակնկալիքով, եւ ի՞նչ ստացան դրա դիմաց։ Ստացան այն, ինչ ստացան այսօր։ Եւ թող նաեւ այդ մարդիկ ընդունեն իրենց մեղքը։ Ես ուրախ եմ նշելու, որ Սոցիալ-դեմոկրատ հնչակյան կուսակցությունն այդ կառույցների մեջ չէր։

Եթե Սփյուռքը առաջնահերթ չհամարի Հայաստանի ժողովրդավարությունը, օրենքի գերակայությունը եւ կոռուպցիայի անթույլատրելիությունը, թող չզարմանան` նաեւ ազգային խնդիրներում այսուհետեւ եւս մեր գլխին շատ նոր փորձանքներ են գալու։ Ես Սփյուռքին կոչ չեմ անում խառնվել Հայաստանի ներքին գործերին` ամենեւին ոչ, ոչ էլ քաջալերում եմ Հայաստանի իշխանությունների ջանքերը` խառնվել Սփյուռքի գործերին։ Ոչ։ Թե՛ Հայաստանը, թե՛ Սփյուռքը լուրջ հավաքականություններ են, որոնցից յուրաքանչյուրը ինքը կարող է որոշել իր անելիքները։ Սակայն ո՛չ Հայաստանը անտարբեր պետք է լինի Սփյուռքի ներքին խնդիրներին, ասում եմ` չպետք է խառնվի, բայց անտարբեր չպետք է լինի, նույնը` նաեւ Սփյուռքը։ Եթե ոչ այլ բան, ապա Սփյուռքը պետք է վերաբերմունք արտահայտի Հայաստանում կատարվող ցանկացած անօրինականության, ժողովրդավարության ցանկացած սահմանազանցման, կոռուպցիայի երեւույթների ցանկացած դրսեւորման նկատմամբ։ Դա կբարձրացներ Հայաստանի իշխանությունների պատասխանատվությունը, վերահսկողության լրացուցիչ ազդակ կդառնար, եւ Հայաստանի իշխանություններն այսքան անպատասխանատու չէին կարող գործել։ Ես չեմ ուզում ծավալվել` այս հարցերի մասին ես շատ եմ խոսել։ Սա ուղղակի առիթ էր, որ ավելի շատ ծանրանամ Սփյուռք-Հայաստան հարաբերությունների վրա, եւ սա վերջին խոսքս թող լինի։

Ժողովրդավարությունը, օրենքի գերակայությունը, մաքուր, բարոյական, ոչ կոռումպացված իշխանության գոյությունը մեր բոլոր ազգային իղձերի իրականացման հիմքն է եւ անհարկի զիջումներից, պարտվողականությունից խուսափելու միակ միջոցը։ Եթե սա ազգովին չհասկանանք` Սփյուռք, Հայաստան, մենք կմնանք խակ, ոչ հասուն հասարակություն (ես չեմ ասում` ազգ, որովհետեւ որպես ազգ` ոչնչով պակաս չենք որեւէ մեկից) եւ չենք կարող ըստ արժանվույն արձագանքել ցանկացած ժամանակի մարտահրավերներին։

Ես ուզում եմ վստահություն արտահայտել, որ այն համագործակցությունը ձեր կուսակցության հետ որ ստեղծվել է վերջին 2 տարում, նույնիսկ արդեն ինստիտուցիոնալ մակարդակով` ես նկատի ունեմ Կոնգրեսը, շարունակվելու է այնքան ժամանակ, մինչեւ մենք հասնենք մեր բոլոր նպատակների իրականացմանը։
http://www.armtimes.com/3211

Քաղաքական նոր փուլի նախաշեմի՞ն

Երեկ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի գլխավորությամբ Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաք ու Վանատուր գյուղ Հայ Ազգային Կոնգրեսի առաջնորդների ու ակտիվիստների այցելությամբ մեկնարկեցին Հայ Ազգային Կոնգրեսի մարզային այցելությունները: Նրանց թվում էր նաեւ ՍԴՀԿ ատենապետ Լյուդմիլա Սարգսյանը: Ներկայացնում ենք մեր զրույցը նրա հետ:

-Գո՞հ եք հրազդանցիների ընդունելությունից:

- Թերեւս այս պահով չէ, որ պիտի գնահատեմ հրազդանցիներին: Նրանք մշտապես մեր Շարժման առաջամարտիկներն են եղել: Անկոտրում կամքով մինչեւ վերջ մեզ հետ են եւ առ այսօր որեւէ հիմք չի եղել` կասկածելու այդ մարդկանց վճռականությանը, որ նրանց նպատակները միանշանակ ազնիվ են եւ ուղղված են երկրում սահմանադրական կարգի հաստատմանը: Այսօր առավել քան գոհ եմ նրանց ընդունելությունից, ակտիվությունից, նվիրվածությունից: Վանատուրում հայտնաբերեցի, որ Սասուն Միքայելյանի նկատմամբ իշխանությունների վարքագիծը Հրազդանում նոր հերոսներ է ծնում: Ես տեսա այնտեղ պատանիներ, ովքեր վճռականությամբ լցված մտածում են` ինչպես պայքարել ռեժիմի դեմ երկրում կարգ ու կանոն հաստատելու համար: Վստահ եմ, որ մի քանի տարի հետո Սասունի նման տասնյակ հերոս տղաներ կլինեն էնտեղ: Վանատուրցիների, հրազդանցիների ոգին անկոտրում է, հիացած եմ այդ ժողովրդով:

- Ի՞նչ նպատակ ունեն Կոնգրեսի մարզային այցելությունները:

- Նախ` մենք պարտավոր ենք այցելել բանտերում գտնվող մեր հերոս ընկերների ընտանիքներին, ծանոթանալ նրանց հոգեվիճակին եւ սոցիալական վիճակին: Պիտի ասեմ, որ նրանք բոլորը հպարտանում են իրենց հերոսներով, իրենց ամուսիններով, որոնք այսօր ճաղերից այն կողմ են: Երկրորդ նպատակը` մարզերի ընդհանուր վիճակի, մարզի ժողովրդի հոգեվիճակի, պրոբլեմների հետ ծանոթանալն էր, նաեւ` Կոնգրեսի մարզային գրասենյակները ակտիվացնելը:

- Տիկին Սարգսյան, հնարավո՞ր է կրկնվում է 2007-ի սցենարը, երբ հենց մարզային այցելությունները հիմք դրեցին հանրահավաքային պայքարի կուլմինացիային:

- Ես չեմ ասում, որ 2007թ. սցենարն է կրկնվում, բայց չեմ բացառում, որ կուլմինացիա լինելու է: Երկրում ծանր իրավիճակ է` եւ սոցիալական, եւ քաղաքական, եւ որեւէ մեկը չի կարող ասել, թե վաղը մենք որ երկրում ենք ապրելու, ինչպիսի իրավիճակ կլինի, հետեւաբար պետք է պատրաստ լինել մեր երկրի, պետականության շահերը պաշտպանելուն: Իսկ այսօր իրականում այդ շահերը պաշտպանողը Հայ Ազգային Կոնգրեսն է, նրան աջակցող կուսակցություններն են եւ իրական ընդդիմությունն է:

- Գաղտնիք չէ, որ ժողովրդի մեջ որոշակի ապատիա կա: Ինչպե՞ս եք պատրաստվում կրկին «արթնացնել» ժողովրդին:

- Ես չեմ կարծում, որ ժողովուրդը քնած է: Ժողովուրդը կարող է Շարժման ողջ տրամաբանությունը չհասկանալ եւ պարտավոր էլ չէ հասկանալ, որովհետեւ ամեն ինչ չի, որ մատուցվում է ժողովրդին, սակայն այդ ամենը Շարժման ընդհանուր տրամաբանության մեջ է: Ես որեւէ ապատիա չեմ տեսնում: Ամենացավալին այն կլինի, եթե ժողովուրդը կորցնի հավատը ընդդիմության նկատմամբ: Ես նման կորուստ չեմ տեսնում, դա կարող է լինել մի պարագայում` եթե մարդիկ սկսեն ողջունել իշխանությունների քայլերը: Իսկ դա բացառվում է այս պարագայում: Հետեւաբար կգա ժամանակը, եւ ժողովուրդը, որ մի պահ հանգիստ է վերցրել, նորից կաշխուժանա եւ մեզ հետ միասին կշարունակի պայքարը երկրում սահմանադրական կարգ հաստատելու ուղղությամբ:

- Ասել է թե` համոզվա՞ծ եք, որ հնարավոր է արթնացնել պայքարի ոգին:

- Ես որեւէ խնդիր չեմ տեսնում մեր ժողովրդի հետ: Մեր ժողովուրդը գիտակից ժողովուրդ է, հասկանում է երկրում ստեղծված վիճակը, որ գործող նախագահը չի տիրապետում իրավիճակին, որ նրան տարբեր պարտադրանքներով ստիպում են քայլեր կատարել ԼՂ գործընթացում:

- Կոնգրեսի մարզային հանդիպումները շարունակակա՞ն են լինելու, քաղաքական իրավիճակ փոխելու խնդի՞ր է դրված:

- Այսօր շատ բան կախված է երկրից դուրս տեղի ունեցող զարգացումներից: Նայած, թե ԼՂ հիմնախնդրի լուծման հետ կապված ինչ իրավիճակ կստեղծվի սեպտեմբերին: Չեմ կարող ասել` ինչ հետեւողականությամբ դա կարող է լինել, բայց մի քանի մարզեր մենք հաստատ պիտի այցելենք եւ դրանից հետո արդեն կորոշենք, թե ինչ ձեւով շարունակենք մեր այցելությունները: Դա արդեն հետագայի խնդիր է:

- Տեղեկություններ կան, որ օգոստոսին հնարավոր է արտահերթ հանրահավաք լինի` ԼՂ գործընթացի զարգացումների առթիվ...

- Ես չեմ հաստատում այդ տեղեկությունը, բայց նաեւ` չեմ բացառում: Ամեն ինչ կախված է իրավիճակից: Ոչ ոք չի կարող ասել, թե վաղը մենք ինչ երկրում կարթնանանք եւ ինչ իրավիճակ կլինի: Պատրաստ պիտի լինենք ճիշտ արձագանքելու յուրաքանչյուր իրավիճակին եւ կարողանանք կազմակերպել ժողովրդին, եթե դրա անհրաժեշտությունը լինի:

- Իսկ սեպտեմբերի 18-ին ի՞նչ է սպասվում: Ընդհանրապես սեպտեմբերի 18-ը սկիզբ լինելո՞ւ է ինչ-որ գործընթացի:

- Կարող ենք նաեւ էդպես համարել: Ամեն դեպքում` աշունը թեժ է լինելու:

- Քաղաքական նոր փո՞ւլ է սկսվում:

- Կարծում եմ` այո:

Հանդիպել են (2009-04-01)

ՀՀ առաջին Նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը երեկ հանդիպել է Երեւանում գտնվող ՍԴՀԿ Կենտրոնական վարչության ատենապետ Սեդրակ Աճեմյանի հետ։ Քննարկվել են ՀՀ առջեւ ծառացած ներքաղաքական եւ արտաքին քաղաքական խնդիրներ։

Հանդիպմանը մասնակցել են նաեւ ՍԴՀԿ Հայաստանի ատենապետ Լյուդմիլա Սարգսյանը, ՍԴՀԿ ԿՎ քաղաքական եւ սոցիալական հարցերով խորհրդականներ Գուրգեն Եղիազարյանը եւ Արարատ Մկրտչյանը։

Տեր-Պետրոսյանն այցելել է ՍԴՀԿ եւ «Այլընտրանք»

Նոյեմբերի 7-ին ՀՀ առաջին նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանն այցելել է Սոցիալ-Դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցության եւ «Այլընտրանք» հասարակական-քաղաքական նախաձեռնության կենտրոնական գրասենյակներ:

Հանդիպումների ընթացքում քննարկվել է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման ներկա վիճակը: Հանգամանալից անդրադարձ է եղել նաեւ Հայ Ազգային Կոնգրեսի հետագա ռազմավարության, կազմակերպական կարողությունների հզորացման ու ներքաղաքական իրավիճակին առնչվող խնդիրներին:

Կոչ են անում առաջադրվել

Երեկ «Մարիոթ» հյուրանոցում լրատվամիջոցների համար փակ հավաք են կազմակերպել Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի համակիրները: Մեր տեղեկություններով` հավաքին մասնակցել է մոտ 100 մարդ: Օրվա վերջում «Իմփիչմենթի» ներկայացուցիչ Նիկոլ Փաշինյանը մամուլի հաղորդագրություն տարածեց, որում մասնավորապես ասվում էր. «Արմենիա-Մարիոթ» հյուրանոցում տեղի է ունեցել շուրջ 25 հասարակական, քաղաքական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների հավաք, որի մասնակիցները ՀՀ առաջին նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանին կոչ են արել մասնակցել ՀՀ նախագահի առաջիկա ընտրություններին:

Հավաքի մասնակիցները նաեւ պատրաստակամություն են հայտնել նախագահական առաջիկա ընտրություններում համակողմանի աջակցություն ցուցաբերել Լեւոն Տեր-Պետրոսյանին»: Ապա հաղորդագրության մեջ ծայրից ծայր ներկայացված էր «Հանրապետություն» կուսակցության անդամ Արտակ Զեյնալյանի ելույթը, թեեւ հավաքի ընթացքում ելույթ են ունեցել շուրջ մեկ տասնյակ քաղաքական գործիչներ` ՀԱԱԿ նախագահ Հովհաննես Հովհաննիսյանը, «Հանրապետություն» կուսակցության նախագահ Արամ Զավենի Սարգսյանը, ՀՀՇ վարչության նախագահ Արարատ Զուրաբյանը, ՍԴՀԿ ատենապետ Լյուդմիլա Սարգսյանը, «Ղարաբաղ» կոմիտեի անդամ Սամսոն Ղազարյանը, քաղաքագետ Աղասի Ենոքյանը, իրավապաշտպան Ռուբեն Թորոսյանը, ԱԱԾ պետի նախկին տեղակալ Գուրգեն Եղիազարյանը, գորիսեցի Սամվել Հարությունյանը եւ այլք: Հավաքը վարել է Ալեքսանդր Արզումանյանը:

Առաջիկա օրերին Երեւանի կենտրոնում կբացվի գրասենյակ, ուր Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի համակիրները կարող են հավաքվել, քննարկել անելիքները, առաջարկություններ ներկայացնել ու աշխատել Տեր-Պետրոսյանի օգտին: Խոսքը ոչ կուսակցական գրասենյակի մասին է: Նման գրասենյակներ առաջիկայում կբացվեն նաեւ մի շարք մարզերում: «Եթե այս գաղափարը ընդունելի լինի ներկաների համար, մեզնից յուրաքանչյուրը պետք է ինքն իրեն համարի այդ քաղաքական շտաբի համահիմնադիր: Եւ մենք պետք է դառնանք այն միջավայրը, որը դեպի իրեն է ձգում նորանոր ուժերի, որը գեներացնում է քաղաքական գաղափարներ, լուծում մարտավարական եւ ռազմավարական խնդիրներ», - բացելով հավաքն ասել է «Հանրապետություն» կուսակցության քաղխորհրդի անդամ Արտակ Զեյնալյանը` շարունակելով. «Այսպիսով, մեր թիվ մեկ խնդիրը փոխադարձ ավելի լայն շփումների անհրաժեշտությունն արձանագրելն է, եւ դրա համար պայմաններ ստեղծելը»: Արտակ Զեյնալյանն անդրադարձել է նաեւ ՀՀ առաջին նախագահի առաջադրման հավանականության հարցին. «Կարծում ենք` հարցի պատասխանը քաղաքական գործընթացներն իրենք էլ տալիս են: Ակնհայտ է, եւ կարծում ենք` ձեզնից յուրաքանչյուրը ունի նաեւ տեղեկատվություն, որ Տեր-Պետրոսյանի քաղաքական ակտիվացումը եւ հատկապես վերջին քայլերը իշխանական շրջանակներում խուճապին մոտիկ տրամադրություններ են առաջացնում, եւ այդ տրամադրությունները վարակի նման տարածվում են: Ակնհայտ է, որ մենք քոչարյանասերժական վարչակազմից ազատվելու բացառիկ եւ պատմական հնարավորություն ունենք, մեր պետությունը կայուն զարգացման ճանապարհի վրա դնելու, ժողովրդավարությունը որպես այլեւս անշրջելի համակարգ արձանագրելու պատմական շանս: Կա այդ շանսը իրացնելու ընդունակ քաղաքական լիդեր, մնում է, որ ձեւավորվի այդ շանսը իրացնելու ընդունակ հասարակական-քաղաքական թիմ: Եւ այդ թիմի ձեւավորման գործընթացի մեկնարկն ենք մենք ուզում այսօր ազդարարել: Բոլորս հասկանում ենք, որ Տեր-Պետրոսյանը առաջադրվելու է քաղաքացիական նախաձեռնությամբ. նա պետք է դառնա համաժողովրդական թեկնածու, իսկ սա հնարավոր է անել միայն ամենալայն հասարակական-քաղաքական շրջանակների աջակցությունը ստանալու շնորհիվ»:

Հաղորդագրությունից դուրս տեղեկություններ ստանալու մեր փորձերը կարելի է ասել` դատապարտված էին. ՀՀՇ նախագահ Արարատ Զուրաբյանը հրաժարվեց պատասխանել մեր հարցերին` խորհուրդ տալով սահմանափակվել Նիկոլ Փաշինյանի տարածած մամլո հաղորդագրությամբ: Մոտավորապես նույնը ասաց Արտակ Զեյնալյանը: Ազատական-առաջադիմական կուսակցության ղեկավար Հովհաննես Հովհաննիսյանը հավաքից հետո շտապել էր Ծաղկաձոր` զեկույց կարդալու միջազգային մի սեմինարում: Քաղաքագետ Աղասի Ենոքյանը նիստի կեսից դուրս էր եկել:

Հ.Գ. Ուղղակի զարմանալ կարելի է, որ իրեն ազատական ուժ հռչակած եւ դեմոկրատական արժեքներ դավանող այս հանրույթն ու իր ղեկավարն իրենց պահում են ճիշտ եւ ճիշտ իրենց իսկ կողմից մերժված Հայ հեղափոխական դաշնակցության ոճով` գաղտնի, փակ հավաքներ, զտված տեղեկատվություն տալու, ցանկացած այլ ինֆորմացիա տալը մերժելու միահամուռ պահվածք: Պարզ չէ, թե ինչն են այդքան թաքցնում հասարակությունից եւ այդ դեպքում ինչով են տարբերվում իշխանական տարբեր օղակներում նստած չինովնիկներից:
http://www.zhamanak.com/article/7287/